Creating Knowledge (slot):wie is informatievaardig?

Nog eenmaal over het Creating Knowledge CKVIII congres in Reykjavik. Keynote speaker Lisa Hinchliffe (University of Illinois) stelde aan een zaal voor “kenners” de vraag: wie is hier informatievaardig? Slechts een enkeling durfde een hand op te steken! Volgens Lisa het gevolg van het lastig te vatten concept Informatievaardigheid. Vervolgens had Lisa een leuke invuloefening met de zaal: maak je eigen definitie van informatievaardigheid.

lisa

Hier kwamen zeer uiteenlopende antwoorden op, zoals “in order to get a better quality of life” of “in order to create new knowledge”. Lisa benadrukte dat informatievaardigheid sterk afhankelijk is van de context: veel mensen hebben fantastisch georganiseerde iTunes-bibliotheken, compleet met keywords, tags en mapjes, maar ze leggen de link niet met de manier waarop informatie in bijvoorbeeld databases is georganiseerd. Kennelijk ben je in de ene context wél informatievaardig en in de ander niet of minder. Lisa introduceerde het begrip Information aliterate (being able to be information literate, but not interested in doing so). Een interessante gedachte! Lisa had er nog één in petto voor ons: information literacy as a way of life. Ben altijd kritisch, stel altijd vragen en beslis op basis van goede informatie. Informatievaardigheid is geen vaardigheid, maar een houding. Een mooie afsluiter van dit congres!

De slides van deze presentatie zijn te vinden op de congressite.

 

Creating knowledge (3): Frameworks

banner_updateVoor mij was tijdens het CKVIII congres de spannende taak weggelegd om de openings key note te verzorgen. Mijn verhaal was nogal theoretisch: een vergelijking tussen het ACRL Framework for Information Literacy en de Information literacy lens on the Researcher Development Framework. Voor mij was het een verrassing dat vrijwel niemand in de zaal (ruim 200 Scandinavische specialisten op het gebied van informatievaardigheid) het Researcher Development Framework kende. Omdat ik me nogal kritisch uitliet over het ACRL Framework, en met name de praktische toepasbaarheid daarvan,  was ik benieuwd wat de Amerikaanse aanwezigen (collega key note speakers) ervan zouden vinden. Tot mijn verrassing gaven zij mij (min of meer) gelijk. En er werd meteen richting VS getwitterd dat ze daar toch ook eens naar het RDF zouden moeten kijken. Ook bij de samenvatting van het congres werd het RDF nog een keer genoemd als “take away” van het congres.
Op het KNVI congres in november zal ik dit verhaal nogmaals doen, maar er moet intussen al wel wat aangepast worden! Want sinds afgelopen weekend is bekend geworden dat het ACRL bestuur definitief de stekker uit de oude standards (in Nederland de “Normen”) trekt. Dat levert een hoop commotie op, op twitter te volgen via #acrlframework.

De slides van mijn presentatie zijn te vinden op de congressite.

 

Creating Knowledge (2): Flippen

flippedEnkele presentaties op het CKVIII congres (juni 2016, Reykjavik) behandelden de didactiek van het informatievaardigheidsonderwijs. Het ging daarbij vooral over “flippen”.

Torstein Lág (The Arctic University, Noorwegen) is een enthousiast pleitbezorger voor de “flipped classroom”. Hierbij wordt het huiswerk voorafgaand aan een klassikale bijeenkomst gemaakt, waardoor men in de bijeenkomst veel dieper op de stof kan ingaan. Typisch in een flipped classroom zijn de korte filmpjes, de kennisclips, die studenten moeten bekijken voorafgaand aan de klassikale bijeenkomt. Ook bij deze benadering zijn studenten meer gemotiveerd en activeren dan in het traditionele onderwijs. Het is een werkwijze die in Nederland ook veel gebruikt wordt, oa bij de HvA (ppt van Harrie van der Meer).
De slides van deze presentatie staan op de congressite.

 

Marijn Post (Wageningen University) vertelde over Team Based Learning, een methode die gebaseerd is op “flipped”onderwijs en samenwerkend leren. Studenten bereiden zich eerst voor en gaan dan individueel én in groepjes aan de slag. In Wageningen zijn ze er enthousiast over: de studenten vonden het leuk, waren gemotiveerd en haalden betere resultaten. De slides van deze presentatie staan op de congressite.

 

 

 

Creating Knowledge (1): Project Information Literacy

PIL_Logo5_whitebackgroundBegin juni 2016 vond in Reykjavik het 8e Creating Knowledge (CKVIII) congres plaats. Een congres dat vooral bedoeld is voor Scandinavische bibiotheekmensen, die zich bezighouden met informatievaardigheid in het hoger onderwijs. Er waren ruim 200 deelnemers aanwezig op dit 2 dagen durende congres. Zelf verzorgde ik de openings keynote op dit congres over het ACRL Framework en het Vitea Researcher Development Framework. Daarover later meer.
Alison Head, van het Project Information Literacy (PIL) verzorgde een erg interessante keynote. PIL is een langlopend onderzoek naar de informatievaardigheid van studenten tijdens en ná hun studie. Het project startte in 2008 en heeft inmiddels zo’n 15000 studenten bevraagd naar verschillende aspecten van informatievaardigheid. Alison benoemde vijf opvallende “take aways”, conclusies die je uit al die onderzoeken kunt trekken.

  1. Volgens studenten is onderzoek nu moeilijker dan ooit tevoren. Woorden als angst, stress en overspoeld zijn met informatie worden in dit kader veel door hen genoemd. De enorme informatieberg waar ze zich doorheen denken te moeten worstelen is afschrikwekkend.
  2. Beginnen is het moeilijkste onderdeel van een opdracht.  Het definiëren van het onderwerp en het inperken van het onderwerp wordt door meer studenten lastig gevonden dan het daadwerkelijke zoeken.
  3. In ditzelfde kader: het definiëren van de context van het onderwerp is ook lastig. Hoe ver moet je gaan? Wat is de juiste terminologie en waar is sprake van jargon?
  4. Zoeken; zoekstrategie: studenten kiezen vaak voor het zoeken naar “het antwoord” en vermijden risico’s in hun zoekstrategie. Ze leunen sterk op de door docenten aangeboden informatiebronnen.
  5. Studenten leren tijdens hun studie informatiebronnen beoordelen.Een onderdeel van ons onderwijs dat dus succesvol is!

De hele presentatie (ppt) is te vinden op Slideshare.

 

Bewijs geleverd!

effectWe zoeken al jaren naar bewijs dat we als bibliotheken een positieve invloed hebben op studieresultaten. Ik schreef daar al eerder over. Tot nu toe was het bewijs mager en gebaseerd op een relatief kleine onderzoekspopulatie. Maar enkele jaren terug is er door de ACRL een driejarig programma gestart, waarin bibliotheken aangemoedigd worden om onderzoek uit te voeren. In totaal doen ruim 200 Amerikaans hoger onderwijs-bibliotheken hieraan mee. Deze week verscheen het tweede rapport van dit programma, waarin de resultaten van 74 onderzoeken gebundeld zijn. Dat levert bij elkaar steeds meer bewijs op voor de positieve invloed die wij met onze bibliotheken en -diensten hebben op individuele studieresultaten en universitaire scores in het algemeen. Zo stelt het rapport:

  1. Beginnende studenten hebben baat bij informatievaardigheidscursussen
  2. Bibliotheekgebruik verhoogt individuele studieresultaten
  3. Samenwerking tussen bibliotheek en andere universitaire diensten (schrijfcentrum, academic skills) hebben positieve invloed op studiesucces, studieresultaten
  4. Informatievaardigheidscursussen versterken algemene studievaardigheden en academische vaardigheden, zoals probleemoplossend en kritisch denken

Het eerste rapport verscheen in 2015. Daarin werd nog niet zo sterk als nu de bijdrage van de bibliotheek aan onderwijs en leren aangetoond.

Congres Informatievaardigheid

banner_ckviii.fwBegin juni 2016 vindt op IJsland het tweejaarlijkse congres plaats van de Scandinavische bibliothecarissen die zich bezighouden met informatievaardigheid. Het was een voor mij onbekend congres. Er worden maar liefst 200 tot 250 deelnemers verwacht; de voertaal is Engels. Tot mijn grote eer ben ik dit jaar gevraagd als keynote speaker. Ik sta nu in een respectabel rijtje keynote speakers een beetje te blozen. Want het zijn niet de minste die worden aangekondigd.
Op dit moment staat de call for papers open; je kunt je ook al aanmelden. Lees onderstaande informatie er maar op na!

We are pleased to announce that abstract submission and registration is in now open for the 8th Creating Knowledge conference (CKVIII) held at Hilton Nordica Hotel Reykjavík, Iceland, 2-3 June, 2016.

Creating Knowledge conferences are a Nordic collaboration forum for information literacy arranged by NordINFOLIT. Creating Knowledge conferences provide an excellent opportunity to expand cooperation and to develop joint strategies for information literacy, that are viable for the future.

Conference steering commitee:

  • Astrid Margret Magnusdotttir, director of Library and Information Services, University of Akureyri
  • Hafdis Dogg Hafsteinsdottir, information specialist, Reykjavik University
  • Kristina Benedikz, information specialist, Reykjavik University
  • Margret Gudmunsdottir, information specialist, School of Education Library, University of Iceland
  • Ragna Bjork Kristjansdottir, information specialist, Reykjavik University
  • Thorny Hlynsdottir, library director, Bifrost University

This time the main theme is Practices, Goals and Visions for Information Literacy in Higher Education, with four sub-themes:

  • Implementation of information literacy into the curriculum – Keynote: Anneke Dirkx
  • Assessment of information literacy – Keynote: Alison Head
  • Information literacy and writing centres – Keynote: Maria-Carme Torras Calvo
  • New challenges for information literacy – Keynote: Lisa Hinchliffe

For further information please visit our website upplysing.is/ckviii hosted by Upplysing – The Icelandic Library and Information Science Association.

We sincerely hope to see you in Iceland next summer!

 

 

7 Mobiele Dingen Leiden

7MDHeaderHoe lees je een e-book uit de bibliotheek op je iPad? En wat is BrowZine, hoe kan je aantekeningen maken in een pdf op je tablet? Waar sla je informatie op? Welke apps kunnen je helpen bij het werken met wetenschappelijke informatie? Dit en nog veel meer komt aan bod in de cursus 7 Mobiele Dingen, die door UBLeiden wordt ontwikkeld. De cursus is bedoeld voor medewerkers met directe klantencontacten, maar ook anderen kunnen meedoen. We behandelen alleen iOS en Android apps. De cursus is opgezet volgens het 23dingen stramien: elke week een blogpost met een huiswerkopdracht. En net als bij 23 dingen kunnen andere bibliotheken de cursus ook volgen, want de blogs zijn openbaar. Onder CC is alles door andere bibliotheken te hergebruiken, alhoewel enkele onderdelen specifiek voor Leiden zijn geschreven.

Om Leidse medewerkers te stimuleren om mee te doen, krijgen deelnemers een giftcard om de benodigde apps te kunnen open. Aan het eind van het traject worden er twee iPads verloot onder de deelnemers die de hele cursus succesvol hebben afgerond.

Op 17 november staat de eerste blogpost live op http://blogs.library.leiden.edu/7mobieledingen/ . Daarna volgt er wekelijks een nieuw item, met een pauze in het kerstreces. We nodigen bibliotheken van harte uit om mee te doen en ons feedback te geven. We zijn erg benieuwd naar jullie ervaringen!

ACRL Framework: en nu de praktijk (9)

banner_updateNu het ACRL Framework een aantal maanden “in gebruik” is, merken de Amerikaanse bibliothecarissen dat het implementeren in de praktijk lastig is. Deze dagen dook opeens een discussie op over het woordgebruik in het Framework, want hoe breng je termen als “Reflective discovery” of “sustained discourse” over aan eerstejaars studenten?  hoe krijg je ze dáár voor op de banken? Iemand anders laat weten het Framework vooral te beschouwen als een intern document, dat moet leiden tot nieuwe documenten per doelgroep. Oeps, dat was geloof ik niet de bedoeling van het geheel.

(Aanvulling 31 augustus: mijn mailbox loopt vol met Amerikanen die elkaar in de haren vliegen over de interpretatie van het Framework. Wil je dit ook volgen, meld je dan aan bij de discussielijst acrlframe@lists.ala.org)

Zoals altijd in bibliotheekland wordt de helpende hand direct uitgestoken, dit keer met een tweetal LibGuides: één voor bibliotheekmedewerkers en één voor studenten. De eerstgenoemde is erg handig: er wordt per frame een link gelegd met de oude ACRL-standards en er worden leerdoelen omschreven (ontbreken in het Framework). Tevens krijg je per frame een aantal tips voor implementatie in je lessen. De tweede LibGuide kende ik al, die was er vrij snel na de lancering en bevat aardige filmpjes waarin geprobeerd wordt de inhoud van een frame te illustreren. De filmpjes lijken erg op de serie “…in plain English” en zijn beslist de moeite van het bekijken waard. Ook te gebruiken als je geen aanhanger bent van het ACRL Framework!

Researcher Development Framework en informatievaardigheid

Research development LiverpoolInformatievaardigheid wordt nog te vaak op één lijn gesteld met bibliografische instructies. Natuurlijk is het zoeken naar informatie een belangrijke vaardigheid, maar er is méér. Het nieuwe ACRL framework doet pogingen om dat te verduidelijken, maar doet dat behoorlijk abstract (zie mijn zeven blogs hierover). Een meer concreet framework is dat van Vitae: het Researcher Development Framework (RDF). Vitae is een Engelse organisatie die zich bezighoudt met professionalisering en ondersteuning van onderzoekers. Je kunt als onderzoeker lid worden van Vitae en dan krijg je allerlei ondersteuning in je professionele ontwikkeling. Niet op het eigen vakgebied, maar juist op het gebied van academische vaardigheden. Enkele jaren geleden ontwikkelde men een overzichtelijke “pizza” waarin de verschillende academische vaardigheden op een handzame wijze werden weergegeven: het Framework. Dit werd in korte tijd populair. Vervolgens konden anderen het framework gebruiken om een specifieke “lens” op de pizza te leggen. Sconul (het Engelse Surf) maakte de information literacy lens, waarbij ze hun eigen bekende Seven Pillars over de pizza heen legden en de inhoud van informatievaardigheid matchten met het RDF. Hieruit kwamen twee publicaties voort: de Information Literacy Lens én een boekje voor onderzoekers: The informed researcher.
Het aardige van het RDF / Sconul is dat je vrij eenvoudig kunt nagaan welke onderwerpen je als bibliotheek in je cursuspakket aanbiedt en waar nog witte vlekken zijn.Om maar een greep te doen uit de onderwerpen: citeren, referereren, plagiaat, auteursrecht, open access, peer review, publiceren, impact factoren, bibliometrics en Altmetrics, datamanagement, social media gebruiken, informatie delen in virtuele academische netwerken… Maar vooral biedt het framework een handzame kapstok om met mensen uit het onderwijs te praten over de onderwerpen die je als bibliotheek kunt aanbieden in het kader van academische vaardigheden. Het is (in tegenstelling tot het ACRL Framework) geschreven in de taal van de onderzoekspraktijk, kent geen bibliotheekjargon en is voor onderzoekers direct herkenbaar. Het bijbehorende boekje The informed researcher, heeft aansprekende hoofdstuktitels, zoals “Am I famous yet?” Een ander voordeel is dat je aan de hand van het RDF vrij eenvoudig een leerlijn kan samenstellen, alhoewel je die natuurlijk altijd in samenwerking met het onderwijs moet vormgeven.
Binnen de universiteitsbibliotheken is er behoorlijk wat enthousiasme voor de benadering van RDF. Het is nu de vraag in hoeverre het HBO met het RDF uit de voeten kan. Die vraag is dan ook gesteld op een LOOWI bijeenkomst, afgelopen april. Natuurlijk is het niet nodig dat iedere hoger onderwijs instelling hetzelfde framework gebruikt, maar het is wél handig als je gebruik wilt maken van elkaars expertise. Ik ben benieuwd wat de SHB-informatievaardigheidswerkgroep ervan vindt. En andere HBO-ers!

Edinburgh (5) : Outcomes, Impact & Value

directional-valueBig Data: de bibliotheek én het onderwijs doen ook mee in trend om data te verzamelen en verbanden te ontdekken. Een belangrijke exponent hiervan, Learning analytics, heeft inmiddels op veel plekken voet aan de grond gekregen. In Wollongong, de bakermat van de fameuze Library Cube van Margie Jantti, wordt nu geprobeerd om de gegevens uit de Cube (over bibliotheekgebruik) te combineren met data die Learning Analytics oplevert. Het is een logische stap, die ertoe kan leiden dat het effect van bibliotheek op studiesucces beter dan nu kan worden aangetoond. Wordt ongetwijfeld vervolgd.
In de UK wordt ook onderzoek gedaan naar het resultaat (outcome) van bibliotheekdiensten. Een voor mij nieuw meetinstrument dat hiervoor wordt ingezet is de AMOSSHE Value & Impact tookit. Dit instrument richt zich op student support en het effect daarvan op studenten en/of hun leren. Het blijkt dat het ook in de bibliotheek een bruikbare tool is. Zo gebruikt de University of Sunderland het om te meten of hun diensten bewijsbaar effect hebben. Ze hebben daar een interessante benadering: bij ieder project of nieuwe dienst wordt vooraf bepaald wat de gewenste outcome / resultaat van deze dienst zou moeten zijn. Dat betekent dat ze nagaan wat de afnemer van de dienst eraan moet hebben. Dus niet of deze tevreden is met de dienst, maar of het een effect heeft gehad. Achteraf wordt dit gecheckt met behulp van het Amosshe instrument. Het werken met outcomes bij het opzetten van diensten is ook een goed hulpmiddel bij de marketing ervan. Je kunt op die manier veel beter overbrengen wat een gebruiker daadwerkelijk hééft aan het gebruiken van de dienst. In marketing zijn ze dan ook bijzonder bedreven in Sunderland. Kijk maar eens naar hun 7 Steps Marketing toolkit.

Dit is mijn laatste blog over het congres in Edinburgh. Over twee jaar wordt het congres naar verwachting weer ergens in UK georganiseerd. Het is meestal midden in de Nederlandse zomervakantie, maar het is werkelijk de moeite waard om het eens te bezoeken!