Wetenschappelijke Bibliotheken op koers?

Het kan niemand ontgaan zijn dat eind 2011 het rapport “Redefining the academic library: managing the migration to digital information services” is verschenen. Een must read voor ons soort mensen! Dat is luid en duidelijk rondgetwitterd. Tijd om er meer dan 140 tekens aan te besteden! Dit staccato geschreven rapport is bedoeld voor Amerikaanse CvB-voorzitters en geeft een snel en compleet overzicht van de recente en gewenste veranderingen in academische bibliotheken en hun omgeving. De auteurs (University Leadership Council) hebben zich gebaseerd op recente onderzoeken en gesprekken met bijna 100 experts uit het brede informatielandschap en wetenschappelijke bibliotheken. Het rapport begint met een zestal ontwikkelingen die de urgentie van radicale veranderingen onderstrepen. Nadat je hierdoor bent wakker geschud worden de ontwikkelingen op vier terreinen puntsgewijs beschreven. Het gaat hierbij om gebruik van digitale collecties, veranderingen in wetenschappelijk uitgeefmodel, herbezinning op het ruimtegebruik in de bibliotheek en herschikking van bibliotheekwerkzaamheden. Om de drukke managers te helpen is een soort diagnostisch instrument bijgevoegd. Die vragenlijst heeft betrekking op je eigen bibliotheekpraktijk, en geeft na invullen aan welke paragrafen gelezen moeten worden. Ik vraag me écht af of er CvB’s zijn die deze lijst kunnen invullen, maar zelf vond ik het een prachtige manier om eens te kijken of we in Leiden op koers zijn.

Wat zijn de belangrijkste aanjagers van de noodzakelijke koerswijziging? Het rapport somt op:

  • Uit de pan rijzende kosten voor (vooral) abonnementen/licenties
  • De slagkracht en omvang van alternatieven, zoals Google en Amazon
  • Het afnemende gebruik van traditionele bibliotheekdiensten
  • Veranderingen in de behoefte van klanten

Wat betekent dit? Als je nu een nieuwe wetenschappelijke bibliotheek zou inrichten, hoe zou die er dan uitzien? Het rapport heeft hiervan een mooi voorbeeld, de bibliotheek van de University of California Merced. Opvallend aan deze bibliotheek: minimale fysieke collectie, patron driven acquisition, toegang tot een grote gemeenschappelijke collectie, outsourced boekverwerking, virtuele inlichtingenservice en selfservice.

Vervolgens gaat het rapport dieper in op een aantal van de eerder genoemde onderwerpen, waarbij mij opvielen:

  • Gooi de enorme magazijncollecties die (vrijwel) nooit gebruikt worden eruit, verplaats ze naar centrale magazijnen elders, en maak de ruimte vrij voor nieuwe diensten
  • In plaats van big deals is een model van pay-per-view voor artikelen een geschikt alternatief (pda voor artikelen)
  • Discovery layers, zoals Primo, bieden klanten die graag langs boekenplanken snuffelen, een prima (en zelfs beter) digitaal alternatief. Open opstellingen kunnen véél kleiner.
  • Benut de bibliotheekruimte anders: “the environment of the library supports not its storage, but its use”. Integreer diensten die studenten ondersteunen bij hun studie, zoals talencentra, statistische hulp of schrijfcentra.

En hoe staat het in Leiden? Voor zover ik kan het kan bekijken liggen we heel behoorlijk op koers, maar hebben we ook nog wel wat lastige stormen te overwinnen.

About these ads

Geplaatst op 11/01/2012, in Wetenschappelijke bibliotheken. Markeer de permalink als favoriet. Een reactie plaatsen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

%d bloggers op de volgende wijze: